İkinci katın terasında demleniyorlardı.

Öğle vakti, hava tutuşmuş, yanıyor.

Sanki bu yangın yetmiyormuş gibi terasa önceden düşmüş gölge gide gide kısalıyordu. Biraz sonra terasın zevki kaçacak.

Aşağıda masmavi deniz…

Ufukta nokta nokta gemiler.

İlkin şakaklarına düşen akları, saçlarının öteki taraflarında da kınalanmaya başlayan, uzun boylu, iri yapılı, esmer tenli, yüzündeki derin çizgileri ilk bakışta sezilen Nazım, sessizdi. Oysa arkadaşını dertleşmek için kendisi çağırmıştı. Şimdi sessizdi. Belki de içini dökebilmiş olmanın rahatlığını yaşıyordu. Çılgın fırtınalar dinmiş, yerini mavi ufuklara bırakmıştı. Onun başını ağrıtan, yıllardır kanayan yüreğini sızlatan dertleri, arkadaşına geçmişti. Bu yüzden olmalı Suat, ara sıra ellerini birbirine kenetliyor, “ah”lar, “oflar” çekiyordu.

Suat, Nazım’ı dinledikçe, arkadaşının hayatının da yer yer kendisininkine benzediğini keşfetti. Nazım anlattıkça geçmiş günlerinin ağırlığını yeniden yaşar gibi oldu. Sevinse de daha çok hüzünlendi. Gözkapaklarına nice karanlıkta kalmış resimler çöktü. Hayatının kışları ve yazlarını, ilkbahar ile sonbaharlarını atlayıp sıralı sırasız tekrar yaşadı. Döndü, Nazım’a baktı.

Nazım’ın gözlerinde gülümseme izleri parıldıyor. Suat alışkanlıktan olmalı, elini arka cebine götürdü. Aradığını bulamadı.

- Ah, bir aynam olsaydı! Bir aynam olsaydı…

- Ne yapacaksın aynayı?

- Suratıma bakacaktım.

- Ne göreceğini umuyorsun?

- Umduğum yok ama sandığım var.

- Ne?

- Gözlerindeki parıltıların benzeri, benim gözlerimde de var mı?

- Ayna gerekmez.

- Neden?

- Yok.

- Yok mu?

Terasa düşen gölge, biraz daha kısaldı. Geldi, Nazım’ın kaşlarının üzerine kondu. Nazım elleriyle kaşlarının üzerine düşen güneşi, kovalamak istedi. Olmadı. Suat da güneşte kalmıştı.

- Her şey sırasıyla…

- Benim sıram geçti mi demek istiyorsun?

- Belki… Ama benim söylemek istediğim bu değil. Kafam kıyak, toparlayamıyorum. Üstelik güneşte kaldık. Salona geçelim.

- Güzelim denizi dışarıda bırakıp içeriye mi kapanacağız?

- Yok, deniz orda. Yerinde duruyor.

- Peki. Nasıl istersen öyle yapalım.

Masanın üzerinde kırık derik ne varsa yanlarına aldılar, salona geçtiler.

Nazım, serinleticiyi çalıştırdı. Sıcaktan Suat’ın alnında yer yer biriken damlacıklar, kayboldu.

İkisi de denize baktılar yeniden. Gerçektende deniz, yerinde duruyor, mavilerinin en güzelini giyinmiş, fıkır fıkır tütüyordu.

- Demek öyle ha, Nazım? Yıllardır aynı yatağı paylaşmıyorsunuz?

- Evet, ne orada, ne burada. Yanına gitsem, yaz kış hep salonda yatıyorum. O buraya gelse, balkondaki şezlong bana ayrılıyor.

- Aranızda başkası mı var?

- Araştırdım. Aramızda üçüncüler yok.

- Emin misin?

- Evet.

Nazım, aniden nemlenen gözlerini Suat’tan saklamak istedi. Şampanya açmak bahanesine sığındı, mutfağa geçti. Aradığını bulmuş olmanın keyfiyle salona döndü.

- Patlatalım mı?

- Neyin şerefine?

- Özgürlüğün…

- Anlamadım.

- Konuştukça açıldım, kendime geldim Suat. Senin dürtmelerin de önümü görmemi sağladı. Yolumun üzerinde duran taşları kaldırıp atmalıyım artık.

- Saçmalama.

- Saçmaladığım yok.

- Pişman olacağın kararların peşine düşme.

- Biliyorsun Suat, zaman zaman sana anlattım. Bütün ömrüm pişmanlıklarla geçti benim. Karımı okşayamadım, çocuklarımı doya doya koklayamadım. Aramızda görünmez bir perde vardı daima. Bu perde bizi her zaman birbirimizden öteye itiyor. Şimdi de öyle. Şükür, hiç kimseye muhtaç değilim. Zaman zaman bunca servetin içine tüküreyim diye düşünüyorum. Keşke evinin erkeği yoksul biri olsaydım diye hayıflanıyorum. Ama şimdi? Hepsi geçti.

- Ölçüp tarttın mı? Yanılmayasın?

- Kalbim üşüyor, Suat. Kalbim üşüyor.

- Desene sana kalbini ısıtacak biri gerekiyor…

- Evet.

- Bulalım öyleyse…

- Biri var gibi.

- Hani aranızda üçüncüler yoktu?

- Yok.

- Peki, “Biri var gibi” ne demek?

- Onun da haberi yok daha. Derneğin tiyatro çalışmalarında bana olan yakınlığını hissettiğim biri. Aşağı yukarı aynı yaşlardayız. Yazları buraya geliyormuş. Yalnızmış…

- Benim tanıdıklarımdan mı?

- Evet ama kim olduğunu asla çıkaramazsın. Zaten haberi de yok. Benimkisi bir umut… Sadece yeşereceğine aklım kesiyor. Onu görünce, heyecanlanıyor, kalbimin ısındığını biliyorum.

- Peki, nasıl çözeceksin bu işi? Ona nasıl açılacaksın? Çocuklarının anasına ve çocuklarına olanı biteni, olacak olanı nasıl anlatacaksın?

- Sen demez miydin her şeyin bir yolu vardır diye?

- Dostum, o sözün gelişi. İş başa düşünce, bütün kapılar adamın yüzüne kapanır, kilitlerin tamamı paslanır.

- Deme?

- Ama öyle değil mi?

- Alaaddin’in Arap’ını unutma. En umulmadık bir zamanda, çare anahtarları insanın avucuna düşer.

- Nazım, ben seni biliyorum. Zorlanırsın… El ağzına bakarsın.

- Bu noktadan sonra mı? Zor mor değil… Çocuklarım büyüdü, palazlandı. Kendi yuvalarının sahibi oldular. Say ki ağzımda bir çürük diş var. Bütün iş, bu çürük dişi çektirmeme kalıyor.

- Ben yine de, bu dediklerini ayık kafayla yeniden düşün derim. İnsan, sonradan pişman olacağı kararların peşine düşmemeli. Hayal bile olsa onların rüyalarını görmemeli.

- Ben hep acı rüyalar gördüm Suat. Şimdi piştim… Hayatta yapayalnızım biliyor musun? Analarının şerrinden ya da nazından, çocuklarım bana soğuk duruyor. Bizimki bankadaki hesabını büyütmenin peşinde sadece. Aynı zamanda yurtdışından emekli işçiyim ben. Belki bunu bilmiyordun. İnanır mısın, yıllardır emekli maaşımı bile kendim almıyorum. Buradaki dairelerimin ve diğer akarlarımın bütün gelirlerini de her gelişinde kuruşu kuruşuna hesaplayarak karıma veriyorum. Bütün bunların karşılığında da her zaman yatağımda yalnız yatıyorum.

- Bak, bunları bilmiyordum ve keşke öğrenmeseydim de.

- Öğrendin. Seni sırdaşım saymasam, sana açılmazdım.

- Sırdaş olmak… Heybedeki turpun en büyüğünü yüklenmek demek.

- Belki… Senin “üçüncü” dediğinle aramda hiçbir şey yok. Eli, elime değmedi. Kendisiyle ilgi olarak benim düşündüklerimin tekini bile bilmiyor. Öğrense, belki de gülüp geçecek ya da çok kızacak.

- Son dediğin çıkarsa, ne yapacaksın? Yıkılmaz mısın?

- Bu, benim son düşüm. Neye çıkarsa çıksın, yapılması gerekeni denemek istiyorum.

- Araya girelim, yardımcı olalım mı? Gerçi senin Arap’ın varmış ya…

- O bir latife, umut.

- Yok, son düş… Öyle dedin ya! Onlardan birini, balkondaki askıda da gördüm ben. Uçmaya hazır uçak modelini nerden buldun da astın oraya?

- Bir milyoncularda çok var. Ordan aldım.

- Ama niçin uçak? Bunu sorabilir miyim?

- İçimde bir his var Suat. Ansızın uçup gidecek, uzayın dışına çıkacakmışım gibi bir şey bu. Henüz adını koyamadım. Üstelik böyle bir durumdan da korkmuyorum. Alnımın yazısı neyse, öyle olsun diye zamanın eline bıraktım kendimi. O gördüğün model uçak, çocuk ruhumu alıp en uzaklara götürecek, üşüyen kalbim ısınsın diye.

- Düşünüyorum.

- Neyi?

- İçki başına vurmuş olmasın?

- Vursa, dilime söz olup dökülenleri anlatamazdım sana. Üstelik ilk defa çok ciddi olarak bütün sırlarımı da döktüm. Senin deyiminle en ağır yüklerimi vurdum omuzlarına, artık sen taşıyasın diye.

- Taşımak istemesem, çok erkenden çeker giderdim buradan. Ama kararlısın değil mi?

- Evet, kararlıyım.

- Son kararın mı?

- Son kararım…

- Sakıncası yoksa, benim tanıdığımı söylediğin bayana, niyetini açıklayayım mı?

- Asla. Aramıza bir başkasının girmesini istemiyorum. Bu defa kendi işimi kendim görmek istiyorum.

- Kurt gibi mi?

- Kurt gibi.

- Hayırlısı.

- Teşekkür ederim.

- Vakit ilerledi. Nerdeyse akşam oluyor. Mavi denize kıpkızıl yakamozlar düşmüş. Ben gitmeliyim artık. Ama merak ediyorum; ona nasıl açılacaksın? Sen başkalarıyla, hele bir bayanla rahat konuşamazsın ki?

- Biliyorum.

- Peki, ne yapacaksın?

- Bu akşam ona içimden geçenlerin tamamını bir mektuba dökerek tek tek anlatacağım. Niyetimi açıklayacağım.

- Yoksa ona mektup mu atacaksın? Bu, şık olmaz.

- Hayır, atmayacağım. Çok kere beraber yürüdüğümüz koşu yolunda ona kendim vereceğim, mutlaka okumasını ve bana düşündükten sonra karşılık vermesini isteyeceğim. Bu akşam Ali de gelecek… Keşke sen de kalsaydın.

- Dernek başkanı Ali mi?

- Evet.

- Niçin gelecek?

- Tiyatro salonunu ayarlamak için komşu ilçeye gideceğiz birlikte. İlk bağlantıları yaptık. Oraya gitmemiz gerekiyor. Afişlerimizi asıp hemen geri döneceğiz.

- Neden hemen?

- Sabah, koşu yolunda pembe eşofmanlıyı bekleyeceğim.

- Günaydın demek için mi?

- Evet.

- Haydi hayırlısı…

Akşam alacasıyla birlikte Suat, kendi evinin yolunu tuttu.

Akşam güneşi, mavisini yavaş yavaş kaybeden denize düşecek gibi.

Bütün binalardaki ilk ışıklar kör kör yanmaya başladı. Deniz kokusunu emmiş meltemler, Suat’ın saçlarında geziniyor.

- Ah, bu rüzgâr! Yüklendiğim sırları alıp götürse…

- Bana mı dedin?

Suat, bu soruyu soranı sesinden tanımıştı. Hüseyin’di bu. O da kendisi gibi şairdi.

Hüseyin geldi, Suat’ın koluna girdi.

- Arabam burada. Seni evine bırakayım.

- Kendim giderim.

- Olur mu canım? Zaten yolum sizin oradan geçiyor. Haydi nazlanma da, arabaya gidelim.

- Peki.

Hüseyin, Suat’ı evine bıraktı. Sabah komşu ilçede buluşmak için sözleştiler. Orada Şairler ve Yazarlar Derneği’ne uğrayacaklar, cumartesi günleri halka açık olarak sürdürülen şiir okuma dinletisine katılacaklardı.

Suat, kapı ziline bastı. Evine girdi. Akşamın rengi; bütün şehri denizi, ovası ve dağıyla kuşattı.

Sabah, kızılca kıyamet bir telefon sesiyle başladı. Bir türlü susmak bilmeyen telefon sesine hemen herkes aynı anda koştu. Herkesten önce ahizeye uzanan Zehra’nın ilkin yüzü asıldı, kekeledi, yutkundu. Telefonun ahizesini yanı başında bekleyen Suat’a uzattı.

- Sana.

- Hayırdır. Kötü bir olay mı var?

- Kendin bak!

- Efendim? Bir daha söyler misiniz? Dediklerinizi tam anlayamadım. Durmayın, kâğıt kalem getirin. Ne zaman? Sabaha karşı mı? Yanında başkaları da varmış mı? Hemen geliyorum.

Suat’ın yüzü kireç gibiydi. Oturup rahatlayacak bir yer aradı. Köşedeki kanepeye çöktü.

- Kime ne olmuş?

- Nazım ölmüş!

- İnanamam!

- Ben de öyle ama gerçek olan bu.

- Ne zaman?

- Az önce… Üzerinde bizim telefon numaramız çıkmış. Bu yüzden bizi aramışlar.

- Ne yapacaksın?

- Hemen gitmem gerek. Nazım’ın hiç kimsesi yok burada.

- Elini, yüzün yıka, ferahla. Kendine gel. Çantanı hazırlarım şimdi.

- Biriniz, İzmir’e bilet ayırtsın.

- O işi bana bırak baba. Nazım amca için üzüldüm.

- Hepimiz üzüldük… Ama neye yarar?

- Suat, çantan hazır.

- Geldim.

- Biletin ayrıldı baba.

- Anladım.

Suat, beklemedi. Aklında bin bir umut ağacı filizlenirken, yola çıktı. Belki ilk anda insana bıkkınlık veren yolculuk düşüncesi, arkada bırakılan yollara baktıkça, kendi kendine sönüyordu. Ya bir manzaraya takılıyorsunuz, ya da yangın yerinde gördüğünüz boyası henüz capcanlı duran küllerin arkasındaki ele kızıyorsunuz. Suat’ın kafasında alaboralar… “Neyi, nasıl yapmalıyım/” soruları, yakasını bırakmıyor. Gözlerinin önünde sevimsiz kareler uçuşuyor.

Sonunda yol bitti. Suat, türlü ilaç kokularının sindiği hastane koridorlarının hangisine yöneleceğini kestiremediği için, kıpış gözlerinin ucuyla gördüğü cep telefonunun numaralarını çevirdi. Durmadı, onu hemen kulağına götürdü.

Oh, nihayet!.. Aradığı sıcak sese ulaşabilmenin mutluluğu gözlerine düştü.

- Üçüncü kat, giriş holünün sağındaki ilk oda mı?”

- ?

- Anladım. Görüşmek dileğiyle, hanımefendi.

Önünde aniden kapısı açılan asansörü gören Suat, sıra mıra var mı, yok mu diye düşünmeden, içeriye daldı. Bereket kalabalık yoktu ve kendisini ayıplayacak birileri de çıkmadı. Üç numaraya dokundu, asansör yükselmeye başladı.

Sonra güneşi içen holü gördü, kapıya yöneldi. Kendiliğinden açılan kapıdan geçti, sağdaki ilk odaya girdi.

Tek yataklı bu odada, doktor ya da hemşire olan sarışın, zayıf bayandan başka kimseler yoktu. Başucu sehpasının üstünde ağzı bağlanmış bir seyahat çantası vardı. Sanki Nazım, bu odadan hiç geçmemişti. Duvarda “öldü” notu görülen hasta dosyası asılıydı sadece.

- Başınız sağ olsun! Hasta, yakınınız mıydı?

- Teşekkür ederim. Yakınım değildi ama arkadaşımdı.

- Cep telefonundan numaranızı bulduk. Hoş, yanında size verilmek üzere yazdığı bir mektubu da bulduk. Mektup, çantada.

- Sonra bakarım… Şimdi ne yapmam gerekiyor, söyler misiniz?

- Ceset, morgda.

Suat, “morg” sözüyle irkildi. Bunu gözlerinden ince ince süzülen damlacıklarla açığa vurdu.

- Affedersiniz, isminizi bağışlar mısın? Size ihtiyacım olursa, arayabilir miyim?

- Güleser… Elbette arayabilirsiniz.

Görüşme, bitmişti.

Suat, odada yalnız kalmıştı. İlkin ne yapmalı, bütün işleri ırıp[[1]]ına ne şekilde koymalıydı? Farkında olmadan çantaya uzandığını anladı. Vazgeçmek istedi fakat aradığı o çantanın içinde olmalı diye düşündü. Fermuarı çekti, en üstte Nazım’ın cep telefonlarını gördü. Önceden bildiği telefonu aldı, pencere kenarına gitti. Ulaşabileceği numaraları aramaya başladı. Eşine ve çocuklarına haber verdi, kardeşine duyurdu. 

Eşi, Nazım’ın ölümüne kayıtsız kaldı. Sanki duyduğu haber, onu hiç etkilememişti. Gelirim melirim bile demeden, telefonu kapattı. Kızı hemen yola çıkacağını, mümkünse kendisini beklemelerini istedi. Kardeşi da akşam orda olacağını söyledi.

Suat’ın şimdilik yapabileceği bir şey yoktu. Gelecek sabahı bekleyecekti. Yatan hasta kabul odasına gitti. Güleser’i sordu. Olanı biteni, ona anlattı ve Nazım’ı ancak yarın morgdan çıkarabileceklerini söyledi. Kendi çantasını omzuna astı, Nazım’dan arda kalanı eline aldı. Kendi kendine söylendi:

- Gittin, kurtuldun! Fakat zor olanı bana bıraktın be Nazım, bana bıraktın.

Polikliniklerin olduğu alt kata indi. Tıka basa dolu olan kantine girdi. Güç bela bir simitle çay aldı, boşalan sandalyelerden birine oturdu. Gelecek olanları bekleyecekti. Hastane bahçesinde, bir oturağın üzerinde sabahlayacaktı. Hoş, bir otele gitse, kendisine yer ayırtsa, öldür Allah uyuyamazdı. Kafası allak bullaktı. Nazım’ın aniden gelen ölümü, onu yıkmıştı. Hele kendisine verilen mektubu açıp okuyunca, omuzlarının kendisinden istenen son görevin ağırlığıyla çöktüğünü anladı.

Bin bir sıkıntıyla dolu gece bitti, sabah güneşiyle birlikte telefonu çaldı. Kızı hava alanındaydı, Nazım’ın kardeşi de yanındaydı.

- Size çok zahmet verdik! Birkaç dakikaya kalmaz, orada oluruz.

- Ne zahmeti? Ben insanlık görevimi yapıyorum. Üstelik babanız, benim can dostumdu.

- Teşekkür ederiz.

Zaman, yerinde durmuyor, küheylanlarının peşinde koşturuyor.

Geldiler, morga gittiler, çıkış işlemlerini bitirdiler. Nazım son yolculuğuna uçakla çıkacak ve köyünde toprağa verilecekti. Suatla helalleştiler.

Dönüş yolunda Suat, bir hayalden ötekine uçtu. Kulaklarındaki sesler bir türlü dinmedi:

- “Uçmaya hazır uçak modelini nerden buldun da astın oraya?”

- “Bir milyoncularda çok var.”

- “Ama niçin uçak?”

- “İçimde bir his var Suat. Ansızın uçup gidecek, uzayın dışına çıkacakmışım gibi bir şey bu. O gördüğün model uçak, çocuk ruhumu alıp en uzaklara götürecek, üşüyen kalbim ısınsın diye.”

Suat, birkaç gün sonra anca kendine gelebildi. Mektubu hatırladı, pembe eşofmanlı kadını bulmalıydı. “Yarısı yaz, yarısı kış” sayılan ağustos ayının bir sabahında, güneşin henüz doğduğu saatte Suat, sahil boyunca uzanan koşu yoluna indi. Sabah yelinin getirdiği deniz kokusunu bol bol ciğerlerine çekti. Aklı başına gelmiş, omuzlanıp beraberinde getirdiği hüzünleri erimişti. Son görevini yerine getirmeli, gözü gibi sakladığı, başkalarından sakındığı mektubu, asıl sahibine vermeliydi. Kendisine bırakılan zarfın içinde iki mektup vardı; biri kendine yazılmış, öteki pembe eşofmanlı kadına. Suat emanet olarak kendisine bırakılan ve zarfının içine konan öteki mektubu, asla açmadı. İçinde ne var diye de merak etmedi.

Sahilde tek tük, erken saatte denize girenler… Umutlarının akınına denizi yalar gibi uçuşan martılar. Sessizlik.

Uzaktan pembe eşofmanlı kadın göründü. Her zamanki gibi koşu yolunda sabah yürüyüşünü yapıyordu besbelli. Suat’ın başka çaresi yoktu, bekleyecekti.

Öyle yaptı, bekledi. “Ya pembe eşofmanlı kadın, beni tanımazsa?” diye düşündü. “Ya mektubunu ona veremezsem?..” diye ekledi. “Atla deve mi sanki?” dedi, “Ne olursa olsun, mektubu sahibine vermeliyim!”

- Günaydın efendim!

- Günaydın…

- Nasılsınız?

- İyiyim. Ya siz?

- Bildiğiniz gibi.

- Bir yaramazlık yok ya?

- Şükür! Siz sabah sporu yapmazsınız, öyle biliyorum.

- Evet.

- Şimdi niçin buradasınız?

- Sizi görmek istemiştim… Biliyorsunuz…

- Evet, her şeyi biliyorum. Ne kadar üzüldüm, bir bilseniz…

- Ben de öyle. Ama ölenle ölünmüyor, hayat devam ediyor. Nazım, size vermem için bir mektup bırakmış bana. Onu size verebilir miyim?

- Hayır!

- Hayır mı?

- Evet! Nazım, benim son düşümdü. Yarım kalan son düşüm! Mektubu okursam, düşümün büyüsü bozulur, biliyor musunuz? Son düşümün büyüsü bozulur. Hayır, o mektubu istemem. Sizde kalsın.

Suat, beklediği bir sonuçla karşılaştığına sevindi. Pembe eşofmanlı kadının arkasından koşmadı. Yüreğinde ağırlığını taşıdığı mektubu, denize attı.

Kim bilir, belki de iki insanın son düşlerini balıklar okur diye.

7 Ağustos 2008

Oyhan Hasan BILDIRKİ      

1

"Dün sabaha karşı kendimle konuştum.

Ben hep kendime çıkan bir yokuştum.

Yokuşun başında bir düşman vardı,

Onu vurmaya gittim, kendimle vuruştum."

 

Özdemir Asaf

 

Canım,

Biliyor musun, haksız değil Özdemir Asaf? O da, bir gece yarısından sonra kendi kendine hesaplaşmış, ince fikre dalmış. Ama hepimizin bildiği fakat bir türlü anlatamadığı gerçeğin farkına varmış. İnsanın zor yanı burası zaten. Nedense insan bir türlü kendisiyle barışık olamıyor… Kelebekler gibi hayatın akışına doğru, belki de sebepsiz uçmak varken, tersine, kendisini aşamıyor.

Çünkü kendi göbeğini kesemez insan. Çünkü kendisine karşı beceriksizdir insan, çaresizdir.

Bu çaresizlikler, bir düşmanın pençesine bırakıvermiş yüreğimizi. Düşman zalim, düşman gaddar!..

Peki, düşman kim?

Belli değil mi?

Senin benim, ötekinin berikinin aynadaki aksi, düşmanın ta kendisi…

Ne zaman parlayıp söneceğimizi bir türlü kestiremiyoruz.

O zaman, kimlere zarar vermiyoruz ki?

Oysa insan "kendisiyle barışık" olmalı.

O zaman, çok iyi biliyorum, güneş daha sıcak olacak, ay daha parlak!

 

2

Özgürlük, belki bir yerde "dağa çıkmak" demektir.

Özgürlük kanatlanıp uçmak, sonsuz mavilikler içinde tükenmesiz yeşillerle yarışmak demektir.

Dağlar ve kırlar… Bağırıp çağırmaya, içimizi dökmeye açık yerlerdir. Dilediğin gibi bağır çağır. Hançeren yırtılana kadar koyuver sesini. Ne dağlar, ne de kırlar bizim seslenişlerimize kayıtsız kalır. Yankılarla alır götürür söylediklerimizi, dalga dalga ulaştırır sevdiklerimize de.

Yankı, sesin kopyası.

Yoksa biz ikimiz de, uçurduğumuz gençliğimizin kopyası mıyız?

Zorlu dağlara çıktım bugün. Gönlümdeki coşkuların beni yormasını istiyordum. Sağa koştum, sola koştum. Yüklediğin güçten olmalı, yorulmadım. İnanır mısın, senin yerine de bağırıp çağırdım mühür gözlüm? Senin yerine de bağırıp çağırdım.

Kulakların çınladı mı?

Özgür olmak istiyorsun. Özgürlükle "direnc"i karıştırdın mı, ne? Benimkisi sözün gelişi. Sendeki dirence hayranım ben. Onca boraya, tufana rağmen ayakta kalabilmişsin. Karalıklara, karanlıklara meydan okuyabilmişsin. İşte bunun adı direnç, tahammül. "Dönülmez akşamın ufkundan" bir türlü çıkıp gelemeyen, gökkuşağı kadar da olsa alacakaranlık dünyanı aydınlatamayan, Kafdağları'nın ardında eğlenip kalan -ya da kapana kısmış olan- Şehzade'ne yıllarca tahammül edebilmişsin. Ben olsaydım, belki de teslim olurdum.

Oysa "direnmek" başka…

Başkaldırmak için insana, "zorlu dağlar" lâzım. Yiğide durak olsun, gerekirse de geçit olsun. Fakat o zorlu dağlarda da "mertlik" kalmadı şimdi. O zorlu dağları da yılanlar kuşattı.

Gönlümdeki sisin, aklımdaki dağınıklığın sebebi bu! "Ya yılanlar uyanırsa?.."

Korkularımın sebebi de bu! "Sana bir şey olursa?.." Ölürüm!

Özgürlük denilen güzel peri, sanki "boynumuza gönüllü geçirdiğimiz yağlı ip."

Özgürlük zor! Özgürlük, -en sevdiğiniz bile olsa- insanı bir yârın kenarına götürüp bırakmak gibi bir şey. İki tarafı keskin bir bıçak.

Yok, yok… Öyle değil!

Özgürlük, yaşadığımız hayatın rengi.

 

3

Denizin kenarındayım. Okyanusların öte yakasına bağlı olan denizin kenarındayım. Nedense deniz bugün, sakin mi sakin! Ne kadar kulak verirseniz verin; dalgaların hışırtısını bile duyamıyorsunuz.

Deniz davetkâr! "Haydi durma, atıl! Bütün sorularının çözümünü gösterecek olan sihirli odanın anahtarı bende. Karşı kıyı da seni bekleyen var." der gibi. Usul usul sesleniyor bana. Beni yüreklendiriyor.

Suya, zorlu dağların yeşil gölgesi düşmüş.

Sonsuz mavilikler, canım yeşil gölgeler; nice hasretlerin acısını çıkarır gibi birbirleriyle yarışıyorlar.

Denizde dalgalar, halka halka açılıyor, ikimizin hikâyesini bu uçtan öteki uca, oradan da bu tarafa taşıyor, taşıyor.

Suda zorlu dağların yeşil gölgesi!

Hikâyemizi unutmak mümkün mü?

 

4

O da ne?

Şu dolunaya bak. Ne kadar da iri? Ne kadar da parlak? Üstelik dokunuverseniz, sanki omzunuza konacak ya da avucunuza düşecek…

Unutma, bu akşam, akşam alacası düşerken, "dolunay"a sen de bak. Görecek, hayran olacaksın. Unutma e mi?

Birdenbire dönüş yolumuzda karşımıza çıkıverdi. Kısa bir zaman içinde, birdenbire kuruluverdi karşı dağların zirvesine. Sanki harikulade bir mutluluk sarayı. Beklemedi, yükseldi. Yükseldikçe parladı, karanlık arttıkça daha da aydınlandı, nur topuna döndü.

İki muhteşem olayı birlikte yaşadım bugün ben. İkisi de senden. İkisi de hiç tükenmesin isterim.

Görüyor musun şimdi, ay daha parlak.

 

"Başıma ağrılar girse, sonsuz acılar beni iki büklüm etse, kurallara karsı koymak yok .. İyi geceler! Sabaha güneşle birlikte taptaze ve yeni düşüncelerle koşa koşa, günü kucaklayarak sevinçle, tarlada açan her çiçeği koklaya koklaya, taze havayı her nefes alışta ana ana yaşamak üzere…"

Nereden çıkıp geldi bu temenni? Ne kadar güzel bir dilek bu böyle?

Sen, sen!.. Balkonunda köşeye kıvrılıp, Şehzadesi'ni bekler gibi görünüp de, Alp dağlarının ardını düşünen o küçük kız, bu temenninin sahibi sen değil misin?

14 Ocak 2006

 

Oyhan Hasan BILDIRKİ

Babam, çelimsiz yapısına rağmen, büyük hayallerin adamıydı. O, boyundan büyük olan bu hayallerini severdi. Onları zaman zaman bize anlatır, yeri gelince gerçekleştirmemizi tembihlerdi.

Gülüp geçerdik.

Sarı benzi kızarır, alnında öfke bulutları dolaşırdı.

- Gülün! derdi, zaten başkalarının da yaptığı ne, gülmekten başka? Güldükçe, öldük! Fakat şunu bir türlü anlayamadık: Gülüp geçmek, bizim zavallılığımızdır! Boşluğumuzdur! Mantık yapımızda açılan bir büyük gediktir. Yook, gedik değil! Sanki yol geçen hanı… Düşman, bu gedikten girdikçe, canımızda, kanımızda, yerimizde, yurdumuzda hora tepmiş, kimin umurunda?

Güneş yükselir, ortalık alev alev yanardı. Oturduğumuz çardakta bir dal bile kıpırdamazdı. Ağaçların yaprakları kavrulur, altlarında gölgelenen sığırlar, vınlayan sinekleri duydukça huylanırlardı. Danalar, ön ayaklarından birini kaldırır, boynuzlarını yere çevirir, derin derin solurlardı. İneklerin kuyrukları havada. Umulmadık bir seslenmede, kızılca kıyamet kopacak.

Gülmeyi keserdik. Babam, uzun parmaklarını çıtlata çıtlata konuşmasını sürdürürdü. Küçük kardeşim sıkılır, testiyi omuzladığı gibi, yarıntının öbür yakasındaki kuyuya koşardı. Önce elini, yüzünü yıkar, serinlerdi. Dolu kovayı tepesine diker, kana kana içer, dudaklarının kuruluğunu giderirdi. Sonra dağarları doldururdu. Bu sırada, henüz çekirdeklerine ben düşmüş bir karpuzu kuyudan çeker, yumruğuyla parçalar, göbeğini yer, dudağında bin bir küfür, gerisini atardı. Kendi başına bir iş yapmanın sevincini yaşar, ıslık üstüne ıslık çalardı.

Babam, sırtını çardağın direğinden ayırır, biraz öne çıkar, sağ elini alnına götürür, öylece ufka bakar, zamanın elverdiğini anlardı.

- Yahu! derdi. Bu, senin kardeşin amma da mıççık, ha?

Aldırmazdım.

- Haklısın baba! derdim. Fakat Hatay’ı unutuyorsun. Onu topraklarımıza katanlar, gün olur, sırayı ötekilere de getirmezler mi?

Babamın yüzünde gülücükler.

- Çocuk! derdi, benimle oynama. O zaman başımızda “Gazi” vardı. Elbet Hatay’ı alacaktı.

- Neden?

- Çünkü, milletine söz vermişti. Verilen söz, yerine getirilmelidir. Yoksa büyüklüğün ne önemi kalır?

Kardeşim ıslıklarını ikilerdi. Davranır, babamdan önce çardaktan inerdim. Hayvanların yanına doğrulur, birini önüme katar, diğerini yedeğimde çekerek, kuyu yoluna düşerdim. Bilirim, biraz sonra, arkam sıra, aynı düzende babam gelecek. Bütün hayvanlar sulanacak. Boşalan dağarları doldurmak için kardeşim, kovanın ipine yapışacak.

Babam:

- Ha, göreyim aslanım! diye, ona kuvvet verecekti.

Kardeşim, ucunda kova bulunan ipe daha sıkı yapışacak, kuyudan çekip çıkaracaktı. Dağarlar dolacak, hayvanlar suya doyacaktı.

Sonra, karaağaçların gölgesinde biraz bekleyeceğiz. Birimiz kazıkları hazırlayacak, birimiz de hayvanları bağlayacağız. Hazırda varsa, bağ-bostan içinden yolduğumuz otları, önlerine koyacağız. Yoksa biraz sap biçip vereceğiz.

Tam bu sırada, kuyu başında serinleyen babam, göbeği alınmış çakır karpuzu görecek, kardeşime çıkışacak:

- Ulan velet! Böyle giderse bostanın köküne kibrit suyu dökeceksin! Hadi hamdır, kelektir, olgundur anlamıyorsun. Bari “aga”na seslensen, dilin mi kırılır?

Kardeşim yalnızca kıs kıs güler, babama karşılık vermezdi. Onun niye güldüğünü anlardım. Çünkü babam, nedense “ağa” demez, “aga” demekten hoşlanırdı. Bu söyleyiş, kardeşimin tuhafına gider, gülmesine, bana, kaş göz etmesine yol açardı.

Babam anlar:

- Hadi! Orda gülüp durmayın, serseriler! derdi.

Günlerimiz “aslanlarım”larla, “serseriler”le, babamın büyük hayallerini dinlemekle geldi geçti. Biz ikimiz, hayvanlarımızın sayısını azalta azalta okuduk. Kendine göre babam, okumamış, okuyamamış olmaktan çok çekmişti. O, Gazi’nin açtırdığı halk mekteplerine azıcık devam etmiş, yarım yamalak bir şeyler öğrenebilmişti. Ben, kitap okuma zevkini ondan aldım. Daha çok kış geceleri, köyde ocak başında toplanır, gaz lambasının kör ışığı altında, evdekilere veya misafirlere, babamın, çerçiden aldığı kitapları okurdum. Ona göre, okuyanı, Allah da, kul da severmiş.

Yalnız, nedense annem kızar, babama çıkışırdı.

- Herif! Çocukların gözleri kör olacak. Bırak şunları kendi hallerine. Uyusunlar. Gündüzlerin suyu mu çıktı?

- Elinin hamuruyla erkek işine karışma, kadın! Sen anlamazsın.

- Öyle ya, biz neyi anladık şimdiye kadar?

- Hadi, hadi!

- Aman! Kelin görünecek.

Anlardım. Tartışmanın sonu kötüleşecek. Araya girerdim. Ne şiş yanardı, ne kebap.

- Uykum yok! Gelince yatarım, anne.

Az sonra esner, odama geçerdim. Uyuyan kardeşlerimizin yanı başına kıvrılırdım. 

Bir gün babam:

- Aydın’da miting varmış. Gidelim mi? dedi.

Hatırladım. Kıbrıs için bir miting yapılacaktı. Ben, okulun izci takımında olduğumdan, zaten görevliydim. Birlikte gittik. Aman ne kalabalık! İğne at, havada ara. Bütün yüzler ciddi mi ciddi. Herkes, konuşmacıları dinlemenin heyecanında. Genç, yaşlı, kadın, erkek bütün konuşmacılar, sonuçta aynı dilekte birleşiyorlardı:

- Kıbrıs Türk’tür, Türk kalacaktır!

O gün babamın keyfine diyecek yoktu. Çok mutlu olmuştu. Resmî ağızlar, onun hayallerini paylaşmakla kalmıyor, bütün bu dünyaya, tek bir ses halinde haykırıyorlardı.

- Kıbrıs Türk’tür, Türk kalacaktır!

Daha sonraları, bu anlayışta bir gevşeme, bir gerileme oldu. Yukarıdaki dilek değişti. Babam hırçınlaştı, üzüldü.

- Ya taksim, ya ölüm!

- Neyi taksim edeceksin? Kimin malını kime vereceksin? Boğulacaksan büyük denizde boğul. Taksim neymiş? diyordu babam.

Aradan uzun yıllar geçti. Biz büyüdük, serpildik. Okuduk, adam olduk. İlk tayinim Karadeniz’in kıyısında bir kasabaya çıktı. Babam, beni oldukça etkilemiş olmalıydı. Öğrencilerime, onun hayallerini anlatmaya başladım. Bilmem anlatabildim mi? Ben konuştukça, bazıları gülümsüyor, bazıları donuk, âvâre gözlerle bana bakıyorlardı. Sonunda taksim de gerçekleşmedi. Bir Kıbrıs devleti kuruldu, dillere şenlik. Babam üzüldü, çöktü. Üstelik yaşlanmış, hastalanmıştı.

Fakat her şeye rağmen hayallerinde ayak diretiyordu. Herkes keseri hem nalına, hem mıhına vururken, o, bir hüzün ikliminde yaşıyor, büyük hayallerinin deryasında kulaç atıyordu. Hissediyordum: Aklı kesse, elinden gelse, bazılarını derhal, bir kaşık suda boğacaktı. Çünkü gönlündeki ümit küpü boşalmıyor, devamlı dolu kalıyordu.

- Göreceksiniz, diyordu, zaman beni haklı çıkaracak. Ama ne fayda?

Yanılmamıştı. Öyle oldu. Gerçi Veysel, işi püf noktasından yakalamıştı ama, bu gerçek bazı kafalarda hiçbir iz bırakmamıştı.

“Kim okurdu, kim yazardı?

Bu düğümü kim çözerdi?

Koyun kurt ile gezerdi,

Fikir başka başk’olmasa.”

Denizin ortasında bir küçük adada, aralarında binlerce çatışma sebebi bulunan Türk’lerle Rum’ların bir arada yaşaması, olacak şey miydi? Bu durum, eşyanın tabiatına bile aykırıydı. Güya kinler, düşmanlıklar küllenmiş, iki toplum arasında sarmaşıklar filizlenmişti. Bilirsiniz, sarmaşıklar çiçek açmış. Yalnız süs çiçeği olarak ömür tüketirler değil mi?

Bir yaz başlangıcında babamı son defa görmüş, Karadeniz’in kıyısındaki görev yerime dönüyordum. Babam, ilk defadır, beni uğurlamaya bile geldi.

- Akşama, dedim, kasabaya dönmek için araba bulamazsın!

- Olsun! Yaya giderim.

Baktım, gözlerinde hüznün gölgeleri var. Üstelemedim. İkimiz de uzun uzun birbirimize baktık. Araba, harekete hazırlandı. Muavin bağırdı:

- İzmir, İstanbul yolcuları! Aşağıda kalmasın!

Ellerini öptüm, kucaklaştık.

- Umudum sende. Karına, torunuma selâmlarımı söyle.

- Olur!

Arabamız hareket etti. Yol boyu düşünceler yakamı bırakmadı. Sanki babam; “karın” derken, “torunum” derken, biraz daha büyüyordu. Karımı beğenirdi. Onunla çabucak anlaşabilmişti. Çünkü karımın eli, her işe yatkındı. Bostan çapalar, inek sağar, ekin yolar, harman bile döverdi. Üstelik okumuş, o da benim gibi öğretmen olmuştu. Besbelli babam, attığı tohumların tutmasını görmüş olmanın sevincini yaşıyordu. “Umudum sende.” derken de, anlatmak istediği buydu. İlk ocağı, sonrakiler takip ediyor, geleceğe de uzanmanın filizlerini yeşertiyordu.

Yol uzadıkça, düşünceler birbirini kovaladı. Ölçtüm, biçtim. Kendi kendimle hesaplaştım. Bir noktada durdum: Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık. Üstesine yolun sonunda beni bekleyenler var.

- Herhalde herkes böyle olmalı, diye söylendim. Kolayca çözülecek düğümleri, böyle duyguların rüzgârına kapıldığımızdan mıdır nedir, çözmekten çekiniyoruz. Hepimiz, ayakbağlarımızın esiri olmuşuz. Kaz gelecek yerden tavuğu esirgemişiz. Önce can demişiz, cânânı bir köşeye itivermişiz. Bazılarımız işi pişkinliğe vurdurmuş, her şeye karşı kayıtsız kalmış. Bazılarımız da safdil, her şeye kanmış. Çözmek için hiçbir gayret göstermediği düğümlere hayal demiş, fakat hiçbir yerde denenmemiş hayallerin kucağına düşmüş. Kurtla kuzuyu yan yana gütmek istemiş. Yalancı dolmalara, yabancı doğmalara bel bağlamış. Ülkenin dört yanında tek tük görülmeye başlayan yabancı, cılız çiçeklere omuz vermiş, arka olmuşlar. Demek babam, yerden göğe kadar haklıymış. Zira, politika denilen ince sanatı bizde, hemen hiç kimse bilmiyordu. Hatta öğrenmek zahmetine de katlanmıyordu. Etrafımızda kısır, ufuksuz, paslı bir çember dönüp duruyordu.

İstanbul’da bir başka araca aktarma yaptım. Gün boyu, kâh hüzün, kâh sevinç dalgaları arasında gide gele, görev yerime vardım. Kapıda beni, karım ve çocuğum karşıladı. Bütün gün, kandil gibi asılı olduğu küçücük kubbeyi inatla aydınlatan güneş, ansızın dal uçlarında kayboluverdi. Karanlık perde perde, her şeyi yuttu. Evlerin camlı pencerelerini soluk lamba ışıkları aydınlattı. Sanki çakan, beklenmedik bir anda yanıveren her ışık, hayatın devam ettiğine işaret taşları dikiyordu.

Gece, uyuyamadım. El ayak çekilince, radyonun ibresiyle oynamaya başladım. Çalan radyo sesini kıstım, müzik dinledim. Sıkıldıkça istasyon değiştirdim. Nerdeyse sabah oluyordu. Artık bütün gece odamı aydınlatan lamba ışığı fersizleşmiş, içeriye belli belirsiz bir aydınlık sızmıştı. Tam bu sırada, bizim istasyonlardan birinde duyduğum bir sese kulak kesildim. Falan, filan yerlerde deniz ve hava sahaları, bütün gemi ve uçaklara kapatılmıştır, diyordu. Uykusuzluğun verdiği güçsüzlükle ağırlaşan gözkapaklarım hafifledi. Yatmaktan vazgeçtim. Kulağımı hiçbir şeyi kaçırmayayım diye, radyo hoparlörüne dayadım.

Bir ses:

- Allah de! diyordu.

Bir başkası:

- Ordumuz, bu sabah Kıbrıs’a başarılı bir çıkartma yaptı! diyordu.

Daha bir başkası:

- Milletimize hayırlı olsun diyordu.

Konuşmalar bitti, marşlar başladı. Sanırım babam, şu saatte, şayet haber aldıysa, zil takıp oynamaya başlamıştır. Ben de, onun yapabileceklerini düşündüm, uyguladım. Hemen karımı ve çocuğumu kaldırdım. Komşulara seslendik. Ortalık hem aydınlandı, hem ayaklandı. Herkeste neşenin bini bir para. Bütün yüzler güleç, gönüller gururla dolu, yediden yetmişe “Sakarya”laşmışız.

Halbuki babam, o sabahı görememiş. Bir önceki gecenin verdiği yorgunluktan olmalı, eve döner dönmez, yatağa serilmiş, ikide bir anama çıkışmış.

- Kadın, ört beni! Üşüyorum.

Anam seslenmiş:

- Herif, sana ne oluyor? Ne üşümesi bu?

- Uzatma! Yorganları ikile.

- Çoktan ikiledim.

- Üşüyorum.

Babamın son işi, üşümek olmuş. Kapıları, pencereleri, hatta perdeleri sıkı sıkıya örttürmüş. Konu-komşu, dost-akraba toplanmış. Eve doktor çağrılmış. Doktor:

- Allah bilir ya, demiş, ümit yok!

Anam, çaresizliğinin verdiği hıncı gözyaşlarından almış. Bizim yokluğumuza yanmış, milletçe yaşadığımız büyük sevince katılamamış. Dilinin ucuna ne geldiyse, söylemiş.

- Okuttuk. Kırlangıçlarımızı yuvadan uçurttuk. Okumuş adamdan zarar gelmez, diyordun. Öyle! İşte gördün, zarar gelmiyor, fakat faydaları ne ki? Allah gecinden versin, sana bir şey olsa, salına bile giremeyecekler, son yudum suyunu vermeyecekler.

Babam, doğrulmuş. Üstündeki yorganları itmiş,

- Ben ölecek adam mıyım? demiş.

- Yoo, yoo!

- Niye ikircikli konuşuyorsun?

- Aklıma öyle geldi de.

- Aklına öyle gelmiş! Varsın öyle olsun! Yalnız, ya ölürsem kadınım, Burunköy Tepesi’ndeki yeni mezarlığa gömün beni. Sakın haberim olmadan çocukları telaşlandırmayın. Tel mel çekeyim demeyin. Ben ölmem! Herkes yüreğini serin tutsun. Henüz hayallerimin ufkundayım.

Son sözlerini söyledikten sonra, ebedî rüyasına dalmış. Çağrılan hoca, açık olan gözlerini kapatmış. Okumuş. Tam bu sırada komşular gürlemiş.

- Ordu, Kıbrıs’a çıkmış!

Babam, duymamış.

Kardeşimle ben, ayrı yerlerde olmamıza rağmen, aynı anda, bize çekilen telgrafları alınca, yola çıkmışız. İzmir Garajı’nda buluştuk. Gerçeği, her ikimiz de birbirimizden sakladık. Arabamız köprüleri geçti, içim bir hoş oldu. Karşıda Burunköy çamlığı yemyeşildi. Tam zirvede üç eski mezar. Mezarlıktan dönen tanıdık insanlar. Arabadan indik. Anlamıştık. Doğruca mezarlığa yöneldik. Henüz suyu kurumamış olan mezarın başında durduk. Birer fatiha okuduk. Sonra, içimi kemiren duygularımı kardeşime fısıldadım.

- Nedense hep tercihimizi yapmakta yanıldık. Yanlış ata oynadık. İkbâl peşinde koşanlarla ideal peşinde olanları ayırmak lazım, dedim.

Döndük.

Oyhan Hasan BILDIRKİ

Seninle başım dinç, gözlerimin içi gülüyor
Sen başımın tacısın bir tanem, sevdiğim
Bin bir umut demleniyor yüreğimde
Bayramdan bayrama geçiyor

Kokusuna toprak sinmiş bu bahar sabahında
Önüme canım, bir bardak çay bırakıyor
Duman duman simitlerimizi bölüşüyoruz
Kınalı bülbüller ötüşüyor

Destanını tarihlerin yazacağı bir sevdaya düşmüşüz
Çılgın mı çılgın, ölümsüz iki kahraman
Bu sevda var ya, bu sevda
Tutkunu olduğumuz, bıkıp usanmadığımız
Sonbahardan alır bizi nice ilkbaharlara uçurur

Kafdağı’nda yaşadıklarımızı saymadan
Sebil etsek sevda yüklü yüreğimizi
Kim bilir kaç karasevdalı sahip çıkar

Yüreğine kat delişmen yüreğimi
Uzat kollarını canım, tut beni
Dilimi bağlasam da, oku dudağımı:
“Seni seviyorum.”
Gözlerimde bırak gözlerini.
21 Haziran 2007

Oyhan Hasan BILDIRKİ

     Hıdrellez bugün... Pınarbaşı’na doğru bir akın var. Yedisinden yetmişine, bütün halk oraya gidiyor. Mayıs sabahının erken saatlerinde başladı akın. Arabalar, faytonlar da katılmıyor değil bu akına.
     Her taraf koyu yeşil... Binlerce çiçek açmış. Kokusunu yudumluyor insanlar, ciğerlerine çekiyor derin derin... Bir kalabalık, bir gürültü. Herkes kendi dalgasında. Kimse, kimsenin ne yaptığını merak bile etmiyor.
     Kalabalığın içinden iki gence takılıyor gözlerim. İzliyorum onları. Sarışın, geniş omuzlu bir erkek ve siyah saçlı, pembe bluzlu güzel bir kız. Besbelli, gelecekleri üzerine bir şeyler konuşuyorlar.
     Kültür Park’a doğru gittiler. Dereye bakan bir yere oturdular. Genç kız heyecanlıydı. Nedense şimdi, konuşmuyordular. Susuk, susuktu gözleri. Yüzlerinde birbirlerini seven, belki de az sonra kırabilecek olan insanların ifadesi vardı. Kız, zengin görünümlüydü. Üstündeki elbise, ayağındaki ayakkabıları bugüne özeldi. Ama oğlanınkiler öyle değil. Olsun varsındı, seviyordular ya birbirlerini. İşte bu, her ikisine de yetip artardı.
     Teoman -gencin ismiydi bu- gözlerini kaldırdı, kızın gözlerinin içine baktı. Orada yaşadıkları hayattan bir iz, aşklarından da bir parıltı arıyordu. Baktıkça baktı, aradıklarını bulamadı. Genç kızın burnu havadaydı. Gerçekten değil, bazı ufak tefek çıkarlarını elde edebilmek için seviyordu genci. Maymun iştahlı olduğundan, gördüğü her yakışıklı gence takılır, Teoman’ı ağlatırdı. Ne yapsın? Teomandı bu, genç kızı her şeyden, havadaki nemden bile kıskanıyordu.
     Teoman, birazcık da anlayış bekliyordu ondan. Gururunu yenmesini, insanlar arasında eşitlik denilen bir şeyin bulunduğunu da anlamasını. Ve biraz daha Teoman’a değer vermesini. Ne de olsa Teoman, kendi çapında bir hikâyeciydi. Onun için, nice hikâyeler yazmıştı. “Yitik Ufuklar”, bunun dipdiri örneğiydi.
     Teoman, kızın gözlerine daldı.
     Genç kız, anlamak istermiş gibi sordu:
     - Teo! Niye yoruyorsun kendini bu hikâyelerle?
     Yormak mı? Bilâkis. Bunu da nereden çıkarıyordu Allah’ım? O hikâyeler;      Teoman’ın sevgilisiydiler, dostu ve aşkıydılar.
     - Yormak mı? Benim iç dünyam, sırdaşım onlar.
     Kız, zalimce güldü:
     - Hadi canım! İç dünyam, sırdaşım... Bunlar da ne demek Teo? Tuhafsın vallahi...
     Tuhaf! Teoman tuhaftı ha? Niye bu burnu büyük kız, Teoman’a değer vermiyordu? Belki de böyle yapmakla, daha şimdiden Teoman’ı hakimiyeti altına almak istiyordu. Kendisinden bıkıp usandığı bir günün en onulmaz saatinde de;
     - “Git artık! Defol git!” diyecekti.
     İşte o zaman, zavallı Teoman yıkılacaktı, çılgına dönecekti. Kim bilir ne acılar çekecekti. Ah kızlar, sizi gidi zalimler sizi...
     Servis yapan garson geldi:
     - Emriniz bey?
     Genç kız, hemen atıldı. Bu masada hakimiyetin kendisinde olduğunu belirtmek ister gibi haykırdı.
     - Portakal... Teo’cuğum siz?
     Teoman, donuk gözlerle kıza baktı. Yüzünde kızgınlığının şafakları çakıyordu.
     - Portakal, dedi o da.
     Garson bağırdı:
     - Portakallar iki...
     Bir zaman yine konuşmadılar. Bu sırada hen ikisi de, tabiatın sesini dinliyorladı. Zaman zaman derenin şırıltısına karışan neşeli insanların haykırışları geliyordu kulaklarına.
     Kadınlı erkekli bir grup yaklaştı Teoman’ların masasına. İçlerinden çiroz yapılı olanı, kıza dik dik baktı.
     - Güzin, dedi. Sen de bizimle gelsene, eğleniriz.
     Güzin, yanındaki önemsiz biriymiş gibi, ona bakmadan, sesin sahibine elini uzattı.
     - Olur şekerim! dedi.
     - Arkadaşınla tanıştırsana bizi Güzin! Hikâyecin mi?
     Sinir kız Güzin, hiç tereddütsüz anlattı:
     - Evet, benim zavallı hikâyecim, Teoman Altay bu!
     Gruptakilerin kahkahaları yükseldi. İçlerinden biri;
     - Aman ne şeker şey, dedi. Teoman, bizimle sen de gelsene. Olur mu?
     Teoman’ın sinirleri gerilmişti. Bu zor duruma bir son vermek gerekiyordu. Bu asil insanların arasında yaşayamazdı o. Alay kahramanı da olmak istemiyordu.      Yumruğunu masaya vurdu. Dişlerini gıcırdattı;
     - Rahat bırakın beni, gidin! dedi.
     Sanki o değilmiş gibi, daha önceden birbirleriyle izleyecekleri yol üzerinde anlaşmış olan grup, neşeli adımlarla oradan uzaklaştı. Güzin de akıp gitti onlarla. Teoman’ı yalnız bıraktı. Hikâyeci sessizce ağladı, göz yaşlarını kalbine akıttı.
     - Güzin, dedi, alacağın olsun! Bunların hesabını tek tek soracağım senden.
     Kalktı, hıdrellezin neşesini yaşayan insanların arasından sıyrıldı. Kaçtı. Bazı insanlar, niye bu kadar zalim olabiliyordu? Niye küçümsüyorlardı bazılarını? “Zavallı hikâyeci!” Aklında bu kelime yer etmişti.
     - Zavallı değilim ben, günü gelir gösteririm size de, dedi.
     Günlerce odasında kapalı kaldı. Yazı masasının başından ayrılmadı. Sanki içinde bulunduğu duvarlar bile haykırır olmuştu;
     - “Güzin! Güzin!” diye.
     Çünkü ona olan aşkını anlatmıştı bu duvarlara, odaya. Bir eser meydana getirdi. İçtenlikle yazılmış. Bir resim çizdi duvara, gözleri yok. Altına da şu satırları ekledi:
     - “Uzun yıllar seni sevdim. Seni böyle yarattım. Çünkü gözlerinde başkalarına bakan izler vardı. Hafiftin Güzin. Ama ben yine seni sevdim ve seveceğim ölüme gidinceye kadar...”
     Beklemedi, kitabını bastırdı; “Sevgiye Susamak” adını verdi ona. Şansı döndü, eseri kapışıldı. Niye kapışılmasındı? Bir gencin en içten duyguları anlatılıyordu eserde.
     Yazı masasında doğruldu. Duvardaki resme baktı.
     - Güzin, dedi, tatlı kızsın ama, ne yapalım?
     Hayatına yeni baştan düzen verdi. Evini gençleştirdi, boyattı.
     Ama, yürekte boy atan kinler, söner miydi hiç?
     İki uzun yıl, geldi geçti. Pınarbaşı, hâlâ o Pınarbaşı’ydı. Yine muhteşem bir mayıs günü. İnsanlarla dolu her yer. İğne atsan, yere düşmez bir kalabalık. Kültür Park’ta, kuytu bir köşede siyah saçlı bir kız oturuyordu. Arkasında pembe bir bluz vardı. Elindeki gazeteyi okumuyor, karıştırıyordu. Oldukça mutsuz bir görünümdeydi. Geçen zamanın değiştirdiği Güzin olmalıydı bu!
     Kendine denk bir gençle evlenmiş, geçinememişti. Belki rastık, belki sigara yüzünden, ama mutlaka erken gelmesi muhtemel bir bebek yüzünden; ayrılmaya karar vermişlerdi. Kuvvetli delil ve şahitler sayesinde boşandılar. Tam çetin ceviz çıktı genç. Güzin’e emrediyor, her yer ve durumda da onu küçümsüyordu. Ne olmuştu da hayat, çabucak tersine dönmüştü? Ne yaparsın? Kader dedikleri bu galiba?
     Birden Teoman düştü aklına.
     - Teo! Teoman nerdedir acaba şimdi?
     Bir genç kız yaklaştı ona doğru. Ağır aksak yürüyor, elinde bir şey okuyurdu. Dalmış besbelli. Geldi, sessizce Güzin’in masasına oturdu.
     Yolunacak avını bekleyen garson, atıldı.
     - Ne emrediyorsunuz Jale? dedi.
     Jale, tanınmış bir işadamının kızıydı. Uzun burunlu, çukur dudaklı, örgülü saçlarında papatya kurdeleli güzel bir kız.
     O kadar dalmıştı ki, irkildi:
     - Efendim? dedi.
     Kitabını kapattı. Garsona içeceğini bildirdi. Güzin’e de bakmaktan kendini alamadı. Bu sırada Güzin, kitabın ismini ve yazarının adını okudu. Yüzü kızarıverdi, yaptıklarına bin kere pişman oldu.
     - Affedersin Jale, dedi. Kitabınıza bakabilir miyim?
     - Hay hay efendim! Ne kadar da benziyorsunuz bu kitapta anlatılan kıza. Zalim, canavar yapılı bir kızın, zavallı gence etmedikleri kalmamış...
     Güzin, katıla katıla ağlamamak için kendini zor tuttu. Yutkundu. Jale ile çok önceden tanışıyorlardı. “Zalim, canavar yapılı bir kız!” Başkaları söylüyordu bunu ona.
     Merak atlarının telâşıyla, kendisine uzatılan kitabın sayfalarını karıştırdı. Takıldığı bazı satırları okudu:
     “... Şimdi annen geçiyor penceremin önünden! O temiz, asil yüzlü kadın. Ama sen, öyle misin?
     Kahrol, beni sen düşürdün bu duruma. Sosyetenin gül bebeği. Siz sevmekten ne anlarsınız?
     Hayat bugün sana gülüyorsa, yarın da bana gülebilir. Ben de, sevmek benim de hakkım sanıyordum, yanılmışım. Biz sevmekten payımıza düşeni alamayacak mıyız, dersin? Öyleyse, bizi kendi halimize bırakın, ne olur! Seven insanın yüreğini dağlamayın...
     Hayır, hayır!.. Şimdi yürüdüğün yolda emin adımlarla gidiyorsun ya, aslında aldanıyorsun. Mutlaka yarın benimle olmak isteyeceksin, bana geleceksin...”
     Sözün burasında Güzin, hıçkırıklarını tutamadı, ağladı. Gözyaşları arasında, başka bazı satırları daha okumaya çalıştı.
     - “Biz insan değil miyiz? Biz sevmekten nasibimizi alamayacak mıyız? Ne olur çok iyi düşünün. Bir insan olarak karar veriniz. Sevmek suç mudur? Yok suçsa, bırakın da biz ölelim gayrı. Sevgiye susamak yasaksa, haydi susmayın, hemen söyleyin: Yaşamanın ne önemi var?”
     Kitabı kapadı, göz yaşlarını sildi Güzin.
     - Ne önemi var yaşamanın? Söyler misiniz?
     Jale, olup biten, geçip giden her şeyi biliyordu. Teoman’ı da tanıyordu.
     - İşte bu noktada, yanılıyorsun Güzin! dedi. Yaşamak denilen şey oldukça tatlı. Sizi de bundan böyle büyük bir mutluluk bekliyor.
     - Hayır Jale! Ben artık, hiçbir mutluluk denizinin kıyısında bile dolaşamam. Ben mutluluk denilen şeye layık değilim. Teo’cuğumu bile anlayamadım. Ah bir yerlerden çıkıp çekip gelse de, Teo’cuğum beni affedebilse...
     Saçları gümüşlenmiş bir genç yaklaştı masaya. Yavaş yavaş, sessiz. Ellerini kaldırdı, Güzin’in omzuna koydu.
     - Güzin, dedi, seni affettim!
     Kız, boşlukta olmanın acabasını yaşayan Teoman’ın elinden kurtuldu. Koşar adım oradan uzaklaştı. Derenin şırıltıları arasında bir ses yankılandı:
     - Teoman gelme... Ben sana göre değilim. Bilmiyorsun...
     İlk şaşkınlığını atlatan Teoman da koştu kızın arkasından. Üstelik, herkesin duyacağı şekilde de haykırdı:
     - Biliyorum, biliyorum Güzin!
     Bütün gözler onlardaydı.
     Teoman sıkıştırdı, kızı tuttu. Göz yaşlarını sildi. Bağrına bastı.
     - Sevmek benim de hakkım değil mi Güzin? dedi. Sevmek hakkım değil mi?
     Hakkıydı. Daha doğrusu haklarıydı sevmek. Alkışlar arasında, hasret yükünü hafifletmek için birbirlerine sarıldılar.
     Teoman, sordu:
     - Güzin, dedi. Jale’yi anlayabildin mi?
     - Hayır!
     - Mutluluk anahtarımız o bizim. Haydi sen de elini sallasana. Bak Jale’ye...
     Güzin dönüp baktı, Jale’ye elini salladı.
     Sonra hiç beklemediler. Kalabalığın içinden sıyrılıp, çekip gittiler.
     19 Ekim 1963, Cumartesi.

     Oyhan Hasan BILDIRKİ

      Uzun yıllar önceydi... Henüz daha çocuktum. Doğduğum köy, Dikilitaş, Küçük Tepe ve Düztaban'a sırt vermişti. Bu üç tepecik, o günden bu güne hâlâ çıplaktır. Muhtarımız rahmetli Nedim Amca tarafından armuda aşılatılan birkaç çöğür de olmasa, yaz günlerinin öldürücü sıcaklarından korunmak için bir gölge bile bulamazsınız. Hoş, çöğürün gölgesi dibine düşer, o da çalılıklara yarar.

      Hüseyin, henüz on altısında ya vardı, ya yoktu. Köseydi, sakalı, bıyığı yoktu. Ama onun gizli gizli, eline geçirdiği eski bir jilet bıçağıyla tıraş olmaya çalıştığını bilirdim. İlk delikanlılık çağını sürdüren Hüseyin, epeyce mani, türkü, uzun hava bilirdi. Yanık bir sesi vardı. Etkileyici bir tonda kaval çalardı. Hafif sarışındı. Elleri kocaman kocamandı. Bana, kırda hayvan otlattığımız zamanlarda kol kanat gererdi. Hayvanları çayıra saldığımız zamanlar, yakıcı yaz güneşinin altında bir kovalık gölgesine oturur, uzun uzun kızlardan söz ederdik. Bana çeşitli hikâyeler, tekerlemeler anlatır;

      - "Bunları da belle dayım," derdi. "Belle ki, ileride işine yarar. Meclislerde baş üstünde yerin olur."

      - "Olur dayı!" derdim, başka bir şey söylemezdim.

      O zaman gözlerinde beliren ince bir gülümsemeyle;

      - "Ah, dayım!" der, Çakır'ın Nermin'den söz ederdi. "Bu kız öldürecek beni, biliyorum, bana yâr olmaz." derdi.

      Sonra "cennetten-cehennemden" söz açardı. Sanki şiir gibi konuşurdu. Arada bir tekerlemelerle süslediği konuşmaları, bana haz verirdi. Sonra yanık bir türküye başlardı. Ben, yavaş yavaş sığırları toplarken, onun, gittikçe yankılaşan ve akşamın koyu gölgesi içinde büyüyen; "Kara bahtım, kem talihim, taşa bassam iz olur." diyerek, sesinin olanca gücü ile okuduğu türküyü dinlerdim. Eve dönerken de pek konuşmazdık. Fakat ben, yolda, uzun boylu düşüncelere dalardım. Onun gibi olmak, kilot pantolon giyebilmek, türküler söylemek, boynuma da mendil bağlamak isterdim.

      Bir ara, Hüseyin köyden ayrıldı. Yapayalnız kalmıştım. Kırlarda yapayalnız sığır güder, kovalık dikenlerinin gölgesinde oyuna dalardım. Bu ayrılmadan sonra Hüseyin'den hiç ses çıkmamış, Şakir Dayı merakta kalmıştı. Komşumuz Şakir Dayı, onun özbeöz dayısıydı. Karısı Hatice Kadın'dan hiç çocuğu olmamıştı. Bu yüzden Hüseyin'i yanlarına almışlar, evlâtlık edinmişlerdi. Yüreği evlât acısıyla yanan Şakir Dayı, zaman zaman ağzımı arar, sorardı:

      - "Sana bir şey demedi mi, bizim oğlan?"

      - "Hayır!" derdim, "Hiçbir şey demedi."

      - "Hele bir düşün oğul?::"

      - "Yok, valla bir şey söylemedi ki..."

      Gerçek buydu. Bana derdini açan arkadaşım, gitmekten söz etmemişti hiç. Köyün ihtiyarları, onun Çalıköy'e gittiğinde birleşiyorlardı. Çünkü ağası Arap Süleyman da, o köyde oturuyordu. Şakir Dayı, Çalıköy'e haber saldı. Hiçbir ses çıkmadı. Yeğeni Arap Süleyman ile arası açıktı. Adamcağız, uzun yıllar kahroldu. Bu kahroluşlar sonucu, kolu kanadı kırıldı. Çöktü. Hatice Kadın, ekmekten sudan kesildi.

      Ben, bu arada ilkokulu bitirmiş, ortaokula gidiyordum. Yeni bir şehrin havası sanki beni boğacak gibi geliyordu. Birtakım yeni arkadaşlarım vardı ama, bana Hüseyin'in dostluğunu aratıyorlardı. Çünkü Hüseyin, çoğu zaman bana, sınırsız duygular ilham ediyordu.

      Hüseyin bir başkaydı. Bütün kusurlarına rağmen onun gönlü, gerçek dostlukların bayrağını göndere çekiyordu. Ondan dinlediğim türküler ve maniler, bir başka dünyaya çekiyordu beni. Onun dostluğu, birtakım çıkarlar üzerine kurulmuş olan dostluklardan çok uzaktı. Bu dostlukta her şey vardı.

      Günlerden bir gün köye, Hüseyin'in "bir hoş" olduğu haberi gelmiş. Hüseyin gittikçe huysuzlaşmış. Sağa sola saldırır olmuş. Ağabeysi Arap Süleyman, dayısına haber salmış, gelsin, Hüseyin'i alıp gitsin diye. Hatırladığım kadarıyla Şakir Dayı, önceleri pek umursamadı bu habere. Söylentidir dedi, geçti. Zaten köylüler bile "bir hoş" olan Hüseyin'i, istemez olmuşlardı.

      Sıcak bir yaz günüydü... Bahçede pamuk suluyordum. İyice yükselen yaz güneşi, adamın beynine vuruyordu. Bunalmıştım. Yarım yamalak birkaç türkü söyledim, olmadı. Sonra mandalları peşi sıra açmaya ve artezyenden gelen suyu boş bırakmaya karar verdim. Bir incir ağacının gölgesine çekildim, azık çıkınımı açtım. Tam ilk lokmayı ağzıma alıyorken;

      - "Kolay gele, bereketli olsun dayım!" diye bir ses duydum.

      Boş bulunduğum için ürktüm, irkildim.

      Aynı ses;

      - "Ne o? Korktun mu?" dedi.

      Hüseyin'in sesiydi bu. Köylülerin "bir hoş olmuş" dedikleri Hüseyin, işte yanımda duruyor, keskin gözleriyle bana bakıyordu. Yüzünde yara izleri vardı. Gürbüzleşmiş, kocaman bir delikanlı olmuştu. Köylük yerde adettendir, misafir sofraya buyur edilir, Allah ne verdiyse, katıklar paylaşılır.

      - "Gel otur, buyur dayı!" dedim.

      Ürkek ürkek sofraya oturdu. Sigarasının sararttığı parmakları titriyor, normalden büyük tıkımlardan ilkini çiğnemeden bir ikincisini, üçüncüsünü olanca çabukluğuyla ağzına götürüyordu. Tıkanacak sandım. Besbelli birkaç günden beri açtı.

      - "Köye gelince, seni sordum." dedi. "Burada olduğunu söylediler dayım. Hemen geldim."

      - "Ne iyi ettin!" dedim.

      Yemekten sonra bir "İkinci" yaktı. Dumanını derin derin içine çekti. Sonra, sanki birdenbire hatırlamış gibi:

      - "Sana selâm getirdim. Haftaya düğün var da dayım." dedi. "Birlikte gideriz, olmaz mı?"

      - "Olur!" dedim sadece ve suyun başına gittim. Kendi kendime düşündüm: Nasıl olur da Hüseyin, bir hoş olurdu? Yani deli olurdu. Bir türlü çıkaramadım. Konuşması düzgündü. Davranışlarında da bir acayiplik yoktu. Boş bıraktığım suya, yeniden düzen verdikten sonra, incir ağacının yanına geldim. Hüseyin, haber bile vermeden çekip gitmişti. Bu davranışına şaştım kaldım. Akşam köye dönerken, yolda, Köşklü Dayı'ya rastladım. Atmışına merdiven dayamış olan bu adam;

      - "Biliyor musun, Şakir'in Hüseyin döndü?" dedi.

      Bilmiyormuş gibi davrandım.

      - "Ne zaman?"

      - "Bugün ikindiye doğru yanıma geldi. Açmış, karnını doyurdum!"

      - "Ya, öyle mi?"

      - "Ya, ya!"

      Hüseyin'in önce bana gelip karnını doyurduktan hemen sonra, Köşklü İsmail Dayı'nın yanına gittiğini anladım.

      Koca adam;

      - "Bir korktum ki, sorma!" dedi. "Elin delisi, nerden akıl etti bilmem?"

      - "Seni severdi."

      - "Bir düğün mü varmış, neymiş? Davet etti, yemek yedi, hiç haber bile etmeden çekip gitti."

      - "Düğün mü?" dedim. "Ne düğünü?"

      - "Ne bileyim ben? Düğünmüş işte... Geçende Çalıköylü Ali anlattıydı. Onları da hep düğüne davet edermiş."

      Batı yakasında, Sason Dağları'nın arkasına doğru alçalışına devam eden güneş, iri bir sarı gül hâlini almıştı. Biraz sonra, adamı büyüleyen, bir bilinmez korkulara salan bu sarı gül kaybolacak ve mor dağların eteklerinden sökün eden lacivert gölgeler, perde perde kâinatı saracak, köyüm de karanlıklar içinde kalacaktı. Koyu karanlıklar içinde ufak tefek kımıldanışlar sezilecek, köyün köpekleri hep bir ağızdan havlamaya başlayacaklardı. Bazı evlerde, gaz lâmbasının donuk ışığı altında, gözlerinde korku ya da merak izleri okunan belli belirsiz yüzler, "bir hoş olmuş" dedikleri Hüseyin'in köye dönüşünden söz edecekler, geçen günün yorgunluğunu göz kapaklarında duyarak, derin bir uykuya dalacaklardı. Sonra gelen günlerde bile, köylümün hayatı değişmeyecek, yalnız, kocamışlar bu dünyadan el etek çekecek, küçükler büyüyecek, "bir hoş olmuş" Hüseyin'in hikâyesi gittikçe yankılaşarak yeni nesiller tarafından garip bir efsane gibi anlatılacaktı.

      Artık herkes, yedisinden yetmişine, hep Hüseyin'den söz ediyor, Şakir Dayı'nın evi göz aydına gelenlerin çokluğu yüzünden, dolup dolup boşalıyordu. Şakir Dayı olsun, karısı Hatice Kadın olsun, Hüseyin'i hoş tutuyorlar, bir dediğini iki etmiyorlardı.

      Okulların açılması üzerine köyümden ayrıldım. Sırasıyla ortaokulu ve liseyi bitirdikten sonra da, bir yüksek okula başladım. Zaman zaman, Hüseyin üzerine anlatılan hikâyelere kulak kabartıyor, çocukluk arkadaşıma acıyordum. Hüseyin, ilk günlerdeki sakinliğini kaybetmiş, çoluğa çocuğa saldırmaya başlamıştı. Kılık kıyafeti gittikçe dökülmüş, karısı Güllü'yü terk etmiş, eski tokat yatağındaki bir gözlü çit evinde yalnız yaşar olmuştu.

      Serin bir yaz günüydü. Hacı Abdurrahman'ın kahvesinde arkadaşlar ve köylüler ile oturuyorduk. Karşıdaki Köy Odası Kahvesi bomboştu. Bir ara, avlu duvarının üzerinde bir o yana, bir bu yana dolaşan Hüseyin'i gördüm. Bir şeye sinirlendiği, bir şeyler yapacağı belliydi. Arkadaşlarımdan ayrıldım, ona doğru gittim. Ne de olsa beni sever, sayardı. Ne desem, peki der, beni kırmazdı. Aramızda iki üç metre kala, sağ kolunu havaya kaldırdı, sendeler gibi oldu, düşecek sandım. Doğruldu, gözlerini bana çevirdi:<